Là người đã quen viết lách một thời gian bạn sẽ không gặp khó khăn khi viết về một đề tài mà mình thích, khi giới thiệu một quyển sách hay mà bạn đã nắm vững được nội dung và cảm thấy lòng bình an với những cảm nhận mình đang có. Mười phút trôi qua, tôi vẫn ngồi yên với hai bàn tay đặt lên bàn phím, không gõ được một dòng chữ để nói đến cái cảm nhận của mình sau khi đọc quyển sách trên. Lòng tôi tràn ngập một niềm vui rộng lớn và tôi ao ước được chia sẻ với mọi người. Tôi bàng hòang nhưng lòng tôi thanh thản, có thể như một niềm thanh thản của sự trầm tĩnh nhẹ nhàng thoải mái khi đang đi dạo trên con đường ngập nắng tay trong tay với người mình thương nhất trong đời. Nhẹ nhàng, lâng lâng và ấm áp quá, đúng là cái cảm giác đi trong trần gian ngập nắng!

Một hạnh phúc nhẹ nhàng bình dị của một nhận diện bằng tấm lòng mở rộng với cái cảm giác không hụt hẫng vì đã có chỗ đứng vững chãi, không sôi nổi bồng bột, biết đón nhận  những tương quan của chúng ta bằng trái tim cảm thông và biết yêu thương. Thương mình và thương người để thấy được rằng mình đang tiếp cận với mọi người trên mặt đất trong tương quan hài hòa cũng như khe khắt đối với sự sống của con người giữa vũ trụ. Thực chất của hạnh phúc nầy khác với một hạnh phúc của những xúc cảm say đắm nông nỗi như người tình trong bức tranh của Segal. Một người phụ nữ đang yêu với những sôi động mãnh liệt trong phút chốc làm cô thấy mình bay bỗng lơ lững trên không đến tận tầng trời thứ bảy, mê lụy đắm chìm ngụp lặn trong cái hạnh phúc chỉ có ta và niềm hạnh phúc của ta, một hạnh phúc vị kỷ sôi nỗi nên sẽ rất mong manh.  Đọc tác phẩm trên tôi thấy được cách chấp nhận tất cả niềm vui, nỗi đau, sự hiu quạnh và hạnh phúc của ta và của tất cả, thấy rõ được vì sao chúng ta đau nỗi đau của mình và nỗi đau của nhau và biết hóa giải, tháo gỡ, biết sẽ phải bắt đầu ở đâu để có thể tiếp tục như thế nào.

Trong cái nhìn thông suốt đến tất cả sự kiện bằng một cảm thông rộng lớn với một tình thương bàng bạc ta gặp được trong tác phẩm, không ai mà không cảm nhận một sự hướng dẫn linh động tế nhị rất sâu sắc đầy đủ. Với những cảm nhận có được nầy, tôi yên lặng trước bàn phím với cái cảm giác có cả một ’bồ chữ’ để viết mà thấy rằng không có chữ để viết. Không phải không viết được, nhưng có viết cũng chỉ là một sự lập lại không xúc tích không lưu lóat không đầy đủ của một bài giới thiệu ngắn ngủi, sẽ tầm thường hóa một quyển sách với một nội dung sâu sắc vượt trên những gì sâu sắc nhất trong cái biết của tôi, một sự thực còn thực hơn đời sống, vì hóa giải được cái rất thực của đời sống là nỗi đau niềm cô đơn và sự lạc lòai của con người chúng ta. Nếu tôi thưa rằng, bài giới thiệu tôi viết cho quyển sách tôi vừa đọc được ví như sự kiện chúng ta đem Chung Vô Diệm làm thí sinh tham dự cuộc thi tuyển sắc đẹp với nàng Tây Thi, bạn sẽ hiểu được cái nhận xét của tôi về việc tôi thực sự không nên dùng lời lẽ bay bướm văn hoa để trau chuốt bài giới thiệu của tôi về tác phẩm Để Có Một Tương Lai Chú giải về Năm Giới của Nhất Hạnh.

Đọc Để Có Một Tương Lai tôi bị cuốn vào trong cái cảm giác có được một hạnh phúc thực sự. Hạnh phúc nầy thực quá đã làm tôi sống được với tôi trong từng hơi thở trên từng tế bào. Tôi  không nghĩ đây là một tác phẩm hay, một tác phẩm đẹp mình phải dùng lời văn gợi cảm gợi hình để diễn tả, mà tôi đã thấy được những điều mình đọc và thấm thía rằng năm giới là đời sống là hơi thở của chính mình. Trong những giờ phút đọc quyển sách nầy tôi đã bị cuốn hút bởi lời văn nhẹ nhàng, ý tưởng giáo hóa sâu sắc manh mẽ, tình thương rộng lớn và cái nhìn thông suốt  vào một tâm tư hoang mang, những nỗi đau đang đày đọa dày xéo con người.

Tác phẩm là một sự chuyển hóa lớn đã làm tôi biết tạo cho mình một giấc mơ. Giấc mơ nầy sẽ đi theo tôi như hơi thở đi theo đời sống. Mỗi ngày trong cái bận rộn của đời sống tôi quyết tâm và cố gắng bằng sự trân trọng và lòng tin yêu tưới tẩm nuôi lớn giấc mơ của tôi bằng hơi thở có sự hiện diện của mình. Tôi sẽ không ôm ấp giấc mơ như ôm ấp một ảo vọng mà tôi sẽ ôm lấy giấc mơ như ôm lấy đời sống rất thực của tôi, như đang ôm được trong vòng tay người mình yêu thương qúy trọng nhất, thưởng thức, giữ gìn, nuôi dưỡng bằng trái tim và sự thương yêu hiểu biết của chính mình, để mỗi ngày sẽ tạo được cho mình những bước tiến vững mạnh, tinh tấn và năng động trong chiều hướng của một cái nhìn biết đặt trái tim nồng cháy trên ý thức hành động, lời nói và tư tưởng của mình.

Tôi sẽ đặt tâm thức tôi vào hơi thở, đặt hơi thở tôi trên hành động để giấc mơ nầy trở thành hiện thực, để giấc mơ trở thành hạnh phúc để giấc mơ trở thành hiện tại bình an và tương lai tốt đẹp. Hạnh phúc nầy không phải chỉ cho cá nhân tôi, tôi có bổn phận nói với các bạn về hạnh phúc đó, để các bạn và tôi cùng đem mùa xuân đến cho chúng ta, cho những người mình thương, đem mùa xuân trở về với vạn vật. Giấc mơ nầy sẽ thực sự đem lại mùa xuân cho chính chúng ta và cho trái đất đang khô héo vì tang tóc chiến tranh, vì thiên tai bão lụt, vì sự hủy họai môi sinh, vì lòng ganh tị thù hận, vì sự chiếm đọat giữa con người với nhau.  

Năm Giới chính là tình thương. Thương có nghĩa là hiểu, bảo vệ, và mang lại an vui cho đối tượng thương yêu của chúng ta. Hành trì Giới là thực hiện điều này. Chúng ta bảo vệ cho mình và bảo vệ cho nhau.

Việc thực tập chánh niệm giúp ta có ý thức về những gì đang xảy ra. Một khi chúng ta thấy được một cách sâu sắc khổ đau, và những gốc rễ khổ đau, ta sẽ được thúc đẩy để hành động, để tu tập. Năng lượng chúng ta cần không phải là sợ hãi hay tức giận; năng lượng chúng ta cần là năng lượng của hiểu biết và thương yêu. Trách móc và buộc tội không có ích lợi gì. Những kẻ tự hủy hoại mình không làm việc ấy một cách cố ý.  Nỗi khổ và niềm cô đơn của họ quá ngập tràn, và họ muốn thoát ra. Họ cần sự giúp đỡ, không phải sự trừng phạt. Chỉ có tình thương và sự hiểu biết ở mức độ tập thể mới có thể giải phóng chúng ta.

           Khi có người hỏi: ‘Anh có quan tâm không? Anh có quan tâm đến tôi? Em có quan tâm đến cuộc đời? Chị có quan tâm đến trái đất?’, cách hay nhất để trả lời là hành trì Năm Giới. Đây là dạy bằng thân giáo chứ không phải chỉ bằng lời. Nếu bạn thật sự quan tâm, xin hãy hành trì các Giới này để bảo hộ cho mình và cho mọi người, mọi loài khác nữa. Nếu chúng ta thực tập hết lòng thì tương lai sẽ còn có mặt cho chúng ta, và con cháu chúng ta.

Vạch một ranh giới và gạt một số người sang hàng ngũ kẻ thù  -  dù là người hành xử bạo động – chẳng bao giờ giúp được gì cả. Ta phải đến với họ với tình thương trong trái tim ta và làm mọi cách có thể để giúp họ đi về hướng bất bạo động. Nếu chúng ta hoạt động cho hoà bình bằng sự phẫn nộ, chúng ta sẽ chẳng bao giờ thành công. Hoà bình không phải là điểm kết thúc. Hoà bình không bao giờ có thể đến được bằng những phương tiện không hoà bình.

Sự thực tập Giới thứ Năm chính là sự thực tập chánh niệm và từ bi. Để cho tương lại còn có mặt cho con cháu chúng ta, chúng ta cần phải tu tập.

UYÊN HẠNH Đòan Thị Đoan-Trang