Giải Nghiêm chuyển ngữ

 (Chúng tôi thêm tiêu đề và sắp lại thứ tự các câu hỏi theo chủ đề khi dịch)

Phần V: Đạo Phật và thế đứng xã hội

1. Klimax hỏi: Với tư cách một tác giả viết được nhiều và có nhiều tuệ giác, Thầy có ý kiến gì trong việc làm cho truyền thống Theravada được chấp nhận nhiều hơn ở Tây phương? Trong quyển “Broken Buddha” ngài Bhante S Dhammika có đưa ra một loạt các đề nghị phổ quát. Thầy có đồng ý với điều nào trong số đó không?

Có hai điều cần nên nhớ: (1) Theravada không phải là một mặt hàng chúng ta đang tìm cách rao bán. Đây là một hệ thống tu luyện tâm để đạt đến chỗ chấm dứt khổ. Truyền thống này đã được truyền qua bao nhiêu thế kỷ vì nó hữu hiệu. Nếu người ta không bị nó lôi kéo, đó có thể chỉ vì họ chưa sẵn sàng cho sự tu tập. Điều đó không có nghĩa là sự tu tập cần sửa đổi.

(2) Theravada không phải là một khối. Có nhiều chi nhánh trong truyền thống Theravada có vẻ đã đánh mất sự tu tập gốc và đi lạc bên ngoài. Nhiều người, trong quá khứ lẫn hiện tại, khi tiếp xúc với truyền thống đã bóp méo và lạm dụng truyền thống này. Tôi chưa thấy có một tổ chức nào của loài người mà không xảy ra chuyện ấy, dù ít hay nhiều. Với tư cách cá nhân, chúng ta tự mình quyết định xem mình có muốn gia nhập vào hoạt động hốt rác, thu nhặt những lỗi lầm của những kẻ lạm dụng truyền thống, hay là mình muốn dồn thì giờ để tìm những châu báu vẫn còn có mặt trong sự tu tập. Tôi xin khuyến khích cách chọn lựa thứ hai, vì cách này giúp áp dụng sự tu tập vào đúng mục đích của nó. Chúng ta có thể để phần còn lại của truyền thống cho những ai thích nó. Nếu chúng ta cứ đi vòng vòng để sửa lưng người khác, thì chúng ta rốt cộc lại không dọn dẹp được cái đống hỗn độn bê bối mà chúng ta thật sự phải chịu trách nhiệm: đó là sự hỗn độn bê bối trong tâm ta.

Cuộc gặp gỡ đầu tiên của tôi với truyền thống Theravada ở Thái không phải là hay ho đẹp đẽ gì cho lắm, nhưng tôi may mắn được gặp một vị thầy – Ajaan Fuang Jotiko – thân giáo phi phàm của ngài đã chứng tỏ rằng Theravada chứa đựng những châu báu tôi chưa từng gặp ở đâu khác. Thân giáo của ngài đã khiến cho tôi tin tưởng rằng cách tu tập cổ truyền vẫn còn hữu hiệu, và có thể sẽ có hiệu quả với tôi. Thầy tôi không bao giờ xưng là mình đại diện cho toàn thể truyền thống Theravada, và khi trở thành một tu sĩ Theravada tôi cũng chưa bao giờ thề trung thành với mọi thứ trong truyền thống này. Quan tâm chính của tôi lúc này là tiếp tục hành trì và truyền đạt lại cho những ai có thể sẽ hưởng được lợi lạc từ đó. Ngoài kia có rất nhiều thông tin sai lạc về Theravada, vì vậy những bài viết của tôi đều nhắm vào việc cố gắng đưa ra một hình ảnh đúng đắn cho sự tu tập. Mọi người có muốn dấn thân trong sự tu tập hay không là chọn lựa của họ. Nhưng tôi muốn làm hết phần mình để ít nhất họ cũng được biết kỹ trước khi chọn lựa.

2. Justinhoneyford hỏi: Trong đạo Phật Nam Tông (Theravada) tôi thường có cảm tưởng cư sĩ giống như một loại phó thường dân. Chúng tôi chỉ cung cấp thức ăn v.v… tại sao tôi lại có cảm tưởng người cư sĩ bị xem như vậy, kể cả bởi đức Phật trong các bài Kinh của Ngài.

Theravada không có công dân. Theravada có tình nguyện viên. Bạn cho những gì mình thấy muốn cho. Nếu với tư cách một người tại gia, bạn muốn cống hiến mình cho thiền tập, bạn được hoàn toàn hoan nghênh. Có rất nhiều kinh trong đó đức Phật hướng dẫn thiền tập cho người tại gia; có những kinh khác Ngài nói về nhiều thánh đệ tử trong hàng đệ tử tại gia của mình. Trong Trung Bộ cũng có một loạt các bài Kinh về trưởng giả Citta, người đã đắc quả Bất Hoàn (A Na Hàm.) Trong một số kinh này, Citta giải nghĩa giáo Pháp cho các tì khưu. Kinh này không phải chỉ được ghi xuống bởi các thầy mà còn được truyền bởi các thầy qua nhiều thế kỷ. Cho nên không có sự không tôn trọng người tại gia trong truyền thống này.

Sự khác biệt giữa người xuất gia và tại gia trong truyền thống Theravada không liên hệ gì đến tiềm năng nội tại hay giá trị con người cả. Đây chỉ là vấn đề của vai trò và chuyên môn khác nhau trong nền kinh tế quà tặng mà thôi. Người xuất gia từ bỏ mọi vai trò sản xuất trong nền kinh tế tiền bạc đề dành hết thời giờ vào việc tu tập. Người tại gia ủng hộ họ trong nỗ lực này vì họ - người tại gia - thấy họ được lợi lạc trong sự hiện diện của những người tu tập toàn phần. Khi những giá trị xã hội trở nên thác loạn, họ có thể đến với những người rèn luyện trong một nền văn hoá khác –phong tục của những người cao quý - một nền văn hoá đánh giá con người dựa trên tính tốt bên trong, không phải dựa trên nhan sắc, của cải, hay địa vị. Kỳ thực, hầu hết các cư sĩ hộ tăng trong truyền thống Theravada đều thấy vai trò của họ trong sự trao đổi này là một đặc quyền - họ được hưởng nhiều hơn so với những người tại gia thường, không tham dự trong cuộc trao đổi này, những người này không có cơ hội gần gũi những người dành hết thì giờ đi trên đường Đạo.

3. MrKif hỏi: Tôi có thể tin tưởng vào (giáo lý dạy từ) một tổ chức tính ‘học phí’ để dạy Phật Pháp hay không? Hay là Phật Pháp phải được dạy miễn phí? Tôi không có vấn đề trong việc trả tiền cho các lợp thiền, nhưng tôi muốn học Phật sâu hơn.

Phật Pháp bắt đầu bằng tâm thí (rộng rãi.) Đức Phật đã dạy Pháp miễn phí như một hình thức biểu đạt tâm rộng rãi. Nếu một người thầy không thể hiện tâm rộng rãi như lời mình dạy, thì với những giáo pháp cao hơn mà vị ấy dạy mình cũng nên tự hỏi vị ấy đã nắm được bao nhiêu. Khi Phật Pháp được dạy miễn phí, đó không phải là tiêu chuẩn để bảo đảm đó là hàng thật. Những vị thầy giàu, không lệ thuộc kinh tế cũng có thể có những ý kiến kỳ dị về Phật Pháp. Nhưng Phật Pháp miễn phí thì thường dễ trung thành với các giáo lý nguyên thỉ hơn là Phật Pháp sửa soạn chải chuốt để mang ra bán.
 

4. b215y hỏi: Tại sao khó mà tìm được vị thầy nào như Noah Levine? Anh ta có cách liên hệ với thính giả, làm cho mình cảm thấy mình không phải là người từ ngoài đi vào. Những gì anh ta nói mộc mạc, sát với mặt đất khiến bất cứ một người bình dân nào cũng hiểu được.

Thầy giỏi không phải là ở trong lò đúc ra. Muốn làm một người thầy giỏi đòi hỏi phải có sự thành thật, và chính trực - những phẩm chất của một vị thiện tri thức. Đức Phật nêu ra bốn phẩm chất này cho một thiện tri thức: tín, thí, giới, tuệ. Những phẩm chất này không thể đúc ra hàng loạt như người ta đúc tiền. Nếu bạn tìm ra một vị thầy có những phẩm chất này thì nên biết là mình may mắn lắm. Thường một vị thầy là đủ. Và hãy tận dụng cơ hội để học hỏi từ vị thầy đó. Nhiều người đi suốt cuộc đời mà không tìm được vị thầy giỏi nào cả.

5. Millionmeditatorssit hỏi: Ngày 15 tháng 9, 2007 hơn một triệu người trên thế giới sẽ ngồi thiền cho hoà bình. Xin mời thầy tham dự và mời bạn bè tham dự?

Các bạn của tôi và tôi thiền cho hoà bình mỗi ngày. Dù sao cũng xin cảm ơn lời mời.