|
THIỀN
TẬP |
Trở Về Trang Chủ | |||
|
THIỀN TẬP 1 Mục Lục
|
Có Hứng 23 tháng 11, 2002 Ajaan Suwat thường khuyên hăy đặt ḿnh vào tâm trạng hoan hỷ trước mỗi lúc ngồi thiền. Với nhiều người trong chúng ta, điều này dường như hơi đảo ngược, bởi v́ ḿnh thiền là để bước vào trạng thái hoan hỷ, vậy mà thầy lại nói hăy bắt đầu bằng tâm hoan hỷ. Nhưng khi ḿnh chịu dừng lại để suy nghĩ vấn đề này th́ quả thật, ḿnh không thể nào đạt đến những kết quả tốt đẹp trong thiền tập nếu như trong tâm ḿnh không có mặt một số phẩm chất tốt đẹp tối thiểu nào đó: đôi chút hoan hỷ, đôi chút kiên nhẫn, đôi chút trí tuệ. Đây là những phẩm chất đóng vai tṛ hạt giống, khiến cho thiền tập có tiến triển. Khi đến với thiền tập, ḿnh không đến hoàn toàn với hai bàn tay trắng. Ḿnh quả có thật các phẩm chất tốt đẹp trong tâm; hơn thế, ḿnh cũng có rất nhiều điều có thể nghĩ đến để đưa tâm vào trạng thái phấn khởi. Đó là tại sao ḿnh có bài Tụng Nguyện Lành (c̣n được gọi là Kinh Thương Yêu) để bắt đầu mỗi thời thiền tập. Nguyện điều tốt lành là điều rất hay, rất đẹp để nghĩ đến. Khi ư thức rằng ḿnh đang trải những tâm niệm lành khắp đến xung quanh, ḿnh sẽ vui với chính ḿnh. Nơi ḿnh không phải chỉ có ích kỷ, nóng giận, hay hận thù, v.v. Nơi ḿnh ít nhất cũng có một số phẩm chất hiền thiện nào đó. Và đó là vốn liếng ban đầu của ḿnh. Như với bất kỳ một sự đầu tư nào, ḿnh cần phải có một số vốn liếng để khởi sự. - Nếu không có tiền, ít nhất ḿnh cũng phải có sức mạnh, hay sự thông minh. - Hăy mang những điều tốt lành ḿnh có ra để đầu tư. Đó là cách để làm cho những điều ấy phát triển. Trong khi ngồi thiền ở đây, chúng ta hăy gắng hết sức ḿnh để làm cho tâm trở nên kiên nhẫn, nâng tâm vượt lên trên những bận bịu, lo lắng thường ngày, và mang chúng đến đối tượng thiền tập. Bằng cách ấy, ta có thể liên hệ với hơi thở, hoặc bất cứ đối tượng thiền tập nào, một cách tử tế thân thiện. Có tâm trạng tốt cũng khiến cho hơi thở dễ dàng thoải mái. Nếu ḿnh bực bội với việc theo dơi hơi thở hay sự tập thiền của ḿnh th́ sẽ ảnh hưởng đến hơi thở, khiến cho việc chú tâm vào hơi thở càng khó khăn hơn. Cho nên ḿnh hăy suy nghĩ theo chiều hướng nào có thể giúp cho tâm sẵn sàng để thiền, có hứng để thiền. Đây thuộc về nền tảng đầu tiên của sự thành công (như ư túc): chanda, ước muốn (dục) tập thiền. Ḿnh muốn thiền. Ḿnh cảm thấy sốt sắn, hấp dẫn bởi thiền. Nếu ḿnh ngồi xuống mà hoàn toàn không thấy sốt sắn với việc thiền tập th́ chớ một mực ép ḿnh phải thiền. Hăy tự nhắc nhở về những lư do tốt đẹp v́ sao ḿnh lại tập thiền. Hăy nghĩ ra những cách làm cho thiền tập thú vị hơn, hấp dẫn hơn. Ḿnh có thể làm đủ cách với hơi thở. Hăy xem lại các Pháp Thoại của Ajaan Lee: Khi chỉ cho ḿnh các cấp độ thở trong thân, dường như ngài chẳng bao giờ lập lại chính ḿnh. Bao giờ Ngài cũng t́m ra những cái mới, những cái khác trong sự hành thiền của ḿnh. Ḿnh không cần phải nhớ tất cả những cách phân tích hơi thở của Ngài. Cố nhiên, ḿnh cần mang chúng ra thử nghiệm, nhưng ḿnh cũng nên để ư đến cách phân tích năng lượng hơi thở (khí) của chính ḿnh và xem cách nào là phù hợp với ḿnh. Khi buồn chán, cách thở nào giúp ḿnh phấn chấn, và lên tinh thần? Khi quá hưng phấn, cách thở nào giúp ḿnh đằm lại? Khi lười nhác, cách thở nào tiếp thêm sinh lực cho ḿnh? Khi căng thẳng, cách thở nào giúp ḿnh thư giăn? Có bao nhiêu điều đề t́m hiểu và khám phá, và trong khi khảo nghiệm, chúng ta chuyên chú vào hơi thở mà chẳng hề phải nghĩ đến chuyện ép buộc hay đe đe chăn giữ tâm ḿnh. Làm như vậy, mối liên hệ giữa tâm và hơi thở sẽ tốt đẹp, hơi thở sẽ dễ chịu, và tâm mỗi lúc một lắng xuống dễ dàng. Do vậy, trước khi tập thiền, hăy luôn kiểm điểm lại tâm ḿnh để biết tâm đang ở trong t́nh trạng nào. Chớ để những tư tưởng thất vọng hay nản ḷng lèo lái tâm ḿnh. Đức Dalai Lama có lần nói rằng cái làm Ngài ngạc nhiên nhất nơi người Tây phương là sự thù địch chính bản thân ḿnh. Bên Tây Tạng, Ngài bảo, chỉ có những kẻ đần độn mới đi thù ghét bản thân ḿnh. Cố nhiên, Ngài vừa cười vừa nói như vậy, nhưng đó là một lời phê b́nh khá nặng. Tôi thấy nhận xét về người Tây Tạng của Ngài cũng đúng trong trường hợp của Thái Lan; nhưng bây giờ có lẽ cũng không c̣n đúng mấy: Văn minh thời đại đi vào, quả đă dạy con người ta thù ghét bản thân, chán bỏ chính ḿnh. Nó đưa ra đủ loại h́nh ảnh toàn hảo về thể h́nh cũng như tài chính mà không ai có thể theo nổi. C̣n trong văn hoá cổ, một trong những nghệ thuật làm người căn bản là cốt sao để được đẹp ḷng với chính ḿnh, để biết thương ḿnh, biết muốn tốt cho ḿnh, và biết thực hiện ước muốn ấy một cách thông minh. Chỉ có những người thật sự ngớ ngẩn mới đi ghét bỏ chính ḿnh, ấy vậy mà chứng ngớ ngẩn này lại đang lan tràn trong thế giới ngày nay. Hăy coi chừng, đừng để ḿnh vướng phải. Có bao nhiêu tâm trạng đang tiềm ẩn trong tâm. Đôi khi chỉ cần bỏ ra vài phút ngồi kiểm điểm lại mớ vốn liếng ấy, học cách sử dụng năng lực tư tưởng – không phải để tàn hoại chính ḿnh như nhiều người trong chúng ta thường làm mà để hỗ trợ cho thiền tập – là ḿnh đă có thể tạo đưọc bao nhiêu là thay đổi. Chúng ta thường cho rằng thiền nghĩa là dừng sự suy nghĩ. Vậy nhưng ḿnh cần phải học làm sao để suy nghĩ cho phù hợp, đúng đắn đă, trước khi các tư tưởng có thể dừng lại một cách đàng hoàng khéo léo. Giả dụ ḿnh đang suy nghĩ theo những lề lối tự hủy hoại, gây tổn hại cho chính ḿnh, vậy mà ḿnh chỉ dừng lại suông thôi th́ có khác nào tự lái xe tải đâm vào tường. Ḿnh có thể văng ra ngoài xuyên qua kính trước hoặc bị găy cổ v́ sức bật. Nhưng nếu ḿnh biết học cách suy nghĩ làm sao để thực sự ích lợi cho bản thân – như những điều ta tụng hằng tối, luôn luôn ích lợi khi nghĩ đến - th́ dần dần tâm sẽ được lắng lại, bớt suy nghĩ lại, và trở nên an trú hơn trong giây phút hiện tại. Có một sự giảm tốc tự nhiên. Dễ dàng hơn nhiều. Tóm lại, cách ḿnh chuẩn bị thân tâm để thiền, thái độ ḿnh mang vào thiền tập là hết sức quan trọng. Điều này không có nghĩa là ḿnh chỉ nên thiền khi nào có hứng. Nếu thiếu hứng khởi th́ ḿnh hăy suy nghĩ như thế nào để tăng thêm cảm hứng, cải thiện thái độ của ḿnh đối với thiền tập, thái độ của ḿnh đối với đối tượng mà ḿnh sẽ tập trung vào. Hăy tự nhủ hơi thở là bạn của ḿnh, và ḿnh muốn phát triển thêm t́nh bạn ấy. Và như vậy, việc suy nghĩ thay v́ gây tán loạn lại trở thành một bộ phận góp phần cho buổi thiền tập. Đây là một bước quan trọng không thể bỏ qua được. |