|
TĂNG CHI BỘ KINH Anguttara Nikaya |
 |
|||
|
Tăng Chi Bộ
-- AN 3.73 -- (PTS: A i 217)
Tôi nghe như vầy vào một thời Đức Thế Tôn đang cư trú giữa những người thuộc bộ tộc Thích Ca ở Kapilavatthu (thành Ca T́ La Vệ), trong Rừng Đa. Lúc bấy giờ Đức Thế Tôn vừa mới b́nh phục, lành bệnh chưa bao lâu. Khi ấy Mahanama thuộc họ Thích Ca đi đến chỗ Đức Thế Tôn, đến nơi, sau khi đă đảnh lễ ngài, bèn ngồi sang một bên. Trong khi ngồi đó, Mahanama nói với Đức Thế Tôn: “Từ lâu con được biết Pháp do Đức Thế Tôn dạy rằng: ‘Trí là cho người có định, không phải là cho người không có định.’ Thưa như vậy, định đến trước rồi trí đến sau, hay là trí đến trước rồi định đến sau?” Khi ấy ư tưởng này đến với Tôn giả Ananda: “Đức Thế Tôn vừa mới b́nh phục, lành bệnh chưa bao lâu, vậy mà Mahanama họ Thích lại hỏi câu hỏi thâm sâu này. Hay là ḿnh đưa Mahanama họ Thích sang một bên và giảng Pháp cho ông ta?” Rồi Tôn giả Ananda kéo tay Mahanama họ Thích sang một bên và nói với ông: “Mahanama, Đức Thế Tôn đă nói về giới đức của bậc hữu học [bậc Dự Lưu, Nhất Hoàn, hay Bất Hoàn] lẫn giới đức của bậc vô học [A La Hán.] Ngài đă nói về định của bậc hữu học lẫn định của bậc vô học. Ngài đă nói về tuệ của bậc hữu học lẫn tuệ của bậc vô học. “Thế nào là giới đức của bậc hữu học? Đây là trường hợp một t́ khưu có giới hạnh. Vị ấy sống thúc liễm theo giới Ba La Đề Mộc Xoa (Patimokkha), toàn vẹn trong cách hành xử & sinh hoạt. Người ấy tự rèn luyện ḿnh, do đă thọ giới, do thấy được sự nguy hại từ những lỗi lầm nhỏ nhặt nhất. Đó gọi là giới đức của bậc hữu học. “Và thế nào là định của bậc hữu học? Đây là trường hợp một t́ khưu - xa rời dục, xa rời các pháp bất thiện [nơi tâm], đi vào & an trú trong sơ thiền: hỷ & lạc được sinh từ sự xa ĺa, có tầm & tứ đi kèm. Với sự lắng lại của các tầm & tứ, đi vào & an trú trong nhị thiền: hỷ & lạc được sinh từ sự định tĩnh, nhất tâm không có tầm & tứ, có sự tin chắc từ nội tại. Với sự phai nhạt của hỷ, vị ấy trú trong xả, chánh niệm & tỉnh giác, cảm thấy lạc nơi thân. Vị ấy đi vào & trú trong tam thiền mà các Bậc Thánh diễn tả là ‘Xả & Niệm, người ấy có một trụ xứ an lạc.’ Với sự rời bỏ lạc & khổ -- cũng như với sự biến mất trước đây của hân hoan & đau buồn -- vị ấy đi vào & trú trong tứ thiền: sự thanh tịnh của xả & niệm, không lạc không khổ. Đó gọi là định của bậc hữu học. “Và thế nào là tuệ của bậc hữu học? Đây là trường hợp một t́ khưu thấy rơ như thực: ‘Đây là khổ… Đây là sự tập khởi của khổ… Đây là sự chấm dứt của khổ… Đây là con đường tu tập đưa đến sự chấm dứt khổ.’ Đó gọi là tuệ của bậc hữu học. “Lại có vị đệ tử của bậc thánh – toàn vẹn về giới đức như vậy, toàn vẹn về định như vậy, toàn vẹn về tuệ như vậy – qua sự chấm dứt các lậu hoặc, đi vào & an trú trong tâm giải thoát vô lậu & tuệ giải thoát vô lậu, ngay trong hiện tại tự ḿnh tác chứng những sự giải thoát ấy. “Như thế đó, Mahanama, Đức Thế Tôn đă nói về giới đức của bậc hữu học lẫn giới đức của bậc vô học. Ngài đă nói về định của bậc hữu học lẫn định của bậc vô học. Ngài đă nói về tuệ của bậc hữu học lẫn tuệ của bậc vô học.”
|
Mục lục (nội dung các Kinh)
(Tập 3)
|
|||