|
|
VĂN
|
|
|
|
Gươm Báu Trao Tay (Viết về Kim Cang Bát Nhă) Đỗ Hồng Ngọc
Lời ngỏ
Người xưa t́m thuốc lên non hái lá. Thử nếm. Thử chữa bệnh cho ḿnh. Rồi mới dám mà sẻ chia cho bạn bè hàng xóm, giữa chốn thân quen. Phải phơi nắng, phơi sương, phải chẻ, phải sao, phải sắc. Ba chén sáu phân. Tùy bệnh t́nh mà gia giảm. Có khi phải dùng nước mưa, có khi nước giếng, có khi nước lá sen… Phải dùng siêu đất nung nửa đen nửa đỏ, phải canh ngọn lửa than hồng nửa phừng phực nửa riu riu... Đâu có mà dễ dàng! Thuốc chữa đựơc bệnh cũng là thuốc độc. Chỉ cần một chút sơ sẩy, hững hờ! Tôi là một người thầy thuốc, một bác sĩ, mà cũng là một bệnh nhân, lắm nỗi lao đao, đi t́m thuốc chữa cho chính ḿnh. Mới thấy tốt nhất là đừng nên có bệnh! Đừng phải cần đến thuốc men. Nhưng “Không hẹn mà đến, không chờ mà đi, bốn mùa thay lá thay hoa thay măi đời ta…” (Trịnh Công Sơn) Có lần tôi hỏi một vị sư có phải câu hay nhất trong Kim Cang là “Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm” không, sư nhẹ nhàng bảo không, Kim Cang câu nào cũng hay! Câu nào cũng hay? Vậy mà sao ta chỉ thấy những chưng hửng, ngẩn ngơ, lủng ca lủng củng. tối mịt tối ṃ. Hay là đă tự ngàn xưa nên tránh sao khỏi tam sao thất bổn? Hay là phải chắt lọc bốn câu một kệ mới thấy chỗ vi diệu thậm thâm? Làm sao mà “ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm” đủ làm cho Lục tổ Huệ Năng đại ngộ? Làm sao mà “đối cảnh vô tâm” đủ làm cho vua Trần Nhân Tông trở thành Tổ sư thiền phái Trúc Lâm? Làm sao mà hai trăm năm trước Nguyễn Du phải đốt nến đọc Kim Cang đến ngàn lần… Ngă độc Kim Cương thiên biến linh/ Kỳ trung áo chỉ đa bất minh! ( Kim Cương đọc đến ngàn lần/ Mà trong mờ ảo như gần như xa- T.V) để rồi cuối cùng mới chợt tỉnh thấy ra kinh không chữ mới thật là chơn kinh ( chung tri vô tự thị chân kinh-Nguyễn Du)! Kinh không chữ ư? Đọc giữa ḍng ư? Lục tổ đă chẳng bảo “Ta không biết chữ, chỉ biết nghĩa!” đó sao? Nhưng cũng chính ngài ân cần dặn ḍ không đựơc bỏ sót dù một câu một chữ! Khó vậy thay! Chợt nhớ chỉ một tiếng “Om” hôm nào vang lên trong đầu chàng sa môn tuyệt vọng sắp đắm ḿnh vào ḍng nước biếc mênh mông bỗng thấy ra khuôn mặt đầy khổ đau già cỗi đáng thương của ḿnh mà bừng ngộ trở thành ông lăo chèo đ̣ ngày ngày đưa khách sang sông. (Câu chuyện của ḍng sông, Hermann Hesse). Một câu, một chữ chẳng đă có thể chuyển hóa nỗi khỗ đau thành niềm hạnh phúc, nỗi tuyệt vọng thành niềm an vui đó sao? Câu hỏi ngàn đời của Tu Bồ Đề “Vân hà ưng trụ? Vân hà hàng phục kỳ tâm?…” chẳng phải cũng là câu hỏi của chính ta hôm nay- giữa bủa vây trùng điệp của âu lo và căng thẳng trong một thế giới nhỏ như ḷng bàn tay mà ngh́n trùng xa cách? “Gươm báu trao tay” có thể là một thanh kiếm sắc- chém thép như chém bùn- có khả năng chặt đứt bao nỗi muộn phiền, nhưng cũng có thể chỉ là một thanh kiếm gỗ của chàng Vô Kỵ (nhân vật Kim Dung) – nhờ nội công “thâm hậu” tự bên trong mà khắc chế đựơc đại địch. Không phải vô cớ mà Edward Conze, người đă dịch Kim Cang sang tiếng Anh từ hơn nửa thế kỷ trước đă từng khẳng định hăy ứng dụng vào đời sống hằng ngày đi rồi mới thấy tác dụng kỳ diệu của Kim Cang! Vượt qua cái chữ, thấy đựơc kinh vô tự, ấy là đă thôi không dừng trên văn tự nữa mà đă bước vào quán chiếu để từ đó mà thấy đựơc thực tướng Bát nhă! Nó vậy đó. Nó “Như như bất động”. Nó Chân Như. Kẻ làm thầy thuốc có thể chữa được cái đau mà không chữa được cái khổ. Có thể chữa được cái bệnh mà không chữa được cái hoạn. Có thể chữa được cho người mà không chữa được cho ḿnh. Nên phải cầu học, t́m học khôn khuây. Đâu dám mà lạm bàn những điều “thậm thâm vi diệu”. Chỉ là một cách nh́n, cách nghĩ. Một cách học, cách hành. Một cách dùng thuốc. Và mong được sẻ chia. Trạm trạm nhất phiến tâm/ Minh nguyệt cổ tỉnh thủy. Vằng vặc một tấm ḷng/ Giếng xưa trăng rọi bóng. (Nguyễn Du)
Đỗ Hồng Ngọc Saigon, tháng 5/2008
(Trích từ tập sách Gươm Báu Trao Tay của BS Đỗ Hồng Ngọc, NXB Phương Đông) Xin cảm ơn tác giả đă gởi tặng tập sách và cho phép Thư Viện Diệu Không phổ biến. ------------------------------ Cùng một tác giả (sách đă xuất bản)
Già ơi chào bạn
|